WYNALAZKI SIDE DARK WAREZ

Maria i Piotr Curie

Maria Curie – Skłodowska (1867-1834)

Kariera Marii Curie (nazwisko panieńskie Skłodowska) dowodzi w najbardziej przekonujący sposób, że kobiety są zdolne do prowadzenia prac naukowych i mogą osiągać w nich doskonałe wyniki. Taka właśnie była przyczyna jej sławy – sławy tak dużej, iż wiele ludzi jest przekonanych, że to ona odkryła promieniotwórczość. W rzeczywistości jednak odkrycie promieniotwórczości jest zasługą Antoine’a Henriego Becquerela. Nie ma najmniejszej wątpliwości co do jego pierwszeństwa, ponieważ dopiero po przeczytaniu informacji o odkryciu Becquerela Maria Curie (i jej mąż Piotr Curie, równie utalentowany naukowiec) rozpoczęła badania w tej dziedzinie.

Najszerzej znanym osiągnięciem Marii Curie było wykrycie i wyodrębnienie pierwiastka chemicznego nazwanego radem. Przed radem Maria Curie wykryła inny pierwiastek, który nazwała polonem, od nazwy jej rodzinnego kraju, Polski. Były to osiągnięcia godne podziwu, ale nie miały większego znaczenia dla rozwoju teorii naukowej.

W 1903 r. Maria Curie, Piotr Curie i Antoine Henri Becquerel otrzymali wspólnie Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki. W 1911 r. Maria Curie nagrodzona została po raz wtóry Nagrodą Nobla, tym razem w dziedzinie chemii; była pierwszą osobą, która otrzymała dwukrotnie Nagrodę Nobla. Warto zauważyć, że w okresie prowadzenia najpoważniejszych prac naukowych Maria Curie miała małe dzieci. Starsza córka, Irena, także została uczoną i również miała duże osiągnięcia naukowe. Irena poślubiła Jeana Frederica Joliota, zdolnego naukowca; pracując wspólnie, odkryli oni sztuczną promieniotwórczość. Za to odkrycie (które można by uważać za „potomstwo” odkrycia promieniotwórczości naturalnej) małżonkowie Joliot-Curie otrzymali w 1935 r. Nagrodę Nobla. Druga córka Marii Curie, Ewa, została wybitną pisarką, zajmowała się również muzyką. Co za rodzina!

Maria Skłodowska-Curie zmarła w 1934 r. na białaczkę, która była prawdopodobnie następstwem częstych kontaktów z materiałami promieniotwórczymi.

Piotr Curie (1859-1906)

Francuski fizyk. Zajmował się badaniem kryształów i promieniotwórczości. W roku 1880 odkrył zjawisko piezoelektryczności. Wraz z żoną Marią Skłodowską – Curie w roku 1898 odkrył pierwiastki rad i polon. Gdy zaczęto stosować rad do walki z rakiem, Pierre Curie przeprowadził na sobie pierwsze doświadczenia.
W roku 1903 otrzymał wraz z żoną Nagrodę Nobla z fizyki.
Zginął śmiercią tragiczną, przejechany przez konny wóz ciężarowy, w czasie gdy usiłował przebiec przez ulicę
Dauphine w Paryżu. Jego głowa została zmiażdżona przez koło.
Miał dwie córki Eve i Irène. Irène odkryła wraz z mężem Frédérikiem Joliot-Curie sztuczną promieniotwórczość, za
co dostała Nagrodę Nobla w 1935 roku.

Maria i Piotr Curie – zobacz film:

Czas trwania: 14 min.

Download / Pobierz ten film:

Maria i Piotr Curie

Isaac Newton

Newton Isaac Sir (1643-1727)

Fizyk, matematyk, filozof i astronom angielski. Profesor fizyki i matematyki uniwersytetu w Cambridge 1669-1701, członek Royal Society od 1672 i jego prezes od 1703, członek paryskiej AN od 1699. W 1705 otrzymał tytuł szlachecki.
W 1687 opublikował pracę Philosophiae naturalis principia mathematica, w której sformułował podstawy fizyki klasycznej (Newtona zasady dynamiki) i przedstawił ich zastosowanie w zagadnieniach mechaniki, astronomii i fizyki. Sformułował prawo powszechnego ciążenia (Newtona prawo grawitacji), wyjaśnił precesję osi Ziemi i pływy morza, uzasadnił prawa Keplera.
W optyce opracował korpuskularną teorię budowy światła (spór z Ch. Huygensem), określił zasady optyki geometrycznej oraz odkrył interferencję światła (Newtona pierścienie). Dał początek badaniom nad ciepłem (wprowadził skalę stopni ciepła, podał prawo stygnięcia ciał).
Niezależnie od G.W. Leibniza odkrył rachunek różniczkowy i całkowy, podał metodę przybliżonego rozwiązywania równań (tzw. metoda stycznych), podał wzór interpolacyjny dla wielomianu n-tego stopnia określonego w n-punktach, badał własności krzywych. W filozofii twórca mechanicyzmu.

Newton Isaac Sir – zobacz film:

Czas trwania: 14 min.

Download / Pobierz ten film:

Newton Isaac Sir

John Dalton

John Dalton (1766-1944)

Był pierwszym chemikiem, który w tłumaczeniu różnych zjawisk posługiwał się teorią atomistyczną. Badał on gazy – odkrył prawa ciśnień cząstkowych mówiące, iż ciśnienie mieszaniny gazów nie reagujących ze sobą równe jest sumie ciśnień jakie wywierałyby poszczególne składniki mieszaniny umieszczone osobno w tej samej objętości jaką zajmuje ta mieszanina. Uważał, że za występowanie ciepła odpowiedzialna jest pewna nieważka substancja zwana cieplikiem. Miała ona według niego otaczać każdy atom, tworząc wokół niego powłokę. Powłoka ta odpowiadałaby za odległości między atomami w gazie i za ciepło wytwarzane w czasie sprężania. Mimo iż doświadczenia przeprowadzone przez Amerykanina Sir Benjamina Rumforda nad wytwarzaniem ciepła w procesie tarcia zaprzeczały cieczowej naturze ciepła, wielu naukowców uważało pogląd Daltona za właściwy. Dopiero w połowie XIX wieku po doświadczeniach Joula został on ostatecznie odrzucony. Jednym z najważniejszych odkryć Johna Daltona, którego dokonał w 1804 roku, było pokazanie, że jeśli dwa pierwiastki tworzą więcej niż jeden związek, to ilość wagowe jednego z nich przypadająca na stałą ilość drugiego pozostają ze sobą w stosunku niedużych liczb całkowitych (prawo stosunków wielokrotnych). Na przykład badając tą zależność w tlenkach chloru (Cl2O, Cl2O6, Cl2O7) masy tlenu przypadające na jednostkę chloru pozostają ze sobą w stosunkach 1:6:7. Dalton zauważył, że wyniki, które uzyskał można łatwo wyjaśnić posługując się koncepcją atomu. Rozwijając dalej pogląd atomistyczny przyjął, iż związki chemiczne powstają na drodze łączenia się atomów różnych pierwiastków. Uważał, że atomy poszczególnych pierwiastków różnią się między sobą masą – za jednostkę masy atomów przyjął masę atomu wodoru. Stworzył podstawy nowoczesnej atomistki i opis mikroświata, który tłumaczył większość zjawisk znany w tamtym okresie. Po przeszło dwóch tysiącach lat wreszcie udało się podać tyle dowodów na atomistyczną budowę materii, że do tej pory hipotetyczne atomy stały się pojęciami rzeczywistymi (chociaż cząstki, które Dalton nazwał atomami nie były tymi samymi cząstkami, które zostały nazwane atomami przez Demokryta – okazało się że cząsteczki Daltona nie są ostatecznymi składnikami materii).

Niels Bohr

Niels Henrik David Bohr (1885 – 1962)

Urodził się w 1885 roku w Kopenhadze. W 1908 roku ukończył studia. Wyjechał do Wielkiej Brytanii gdzie przez kilka lat współpracował z J.J Thomsonem i E. Rutherfordem. W 1916 roku objął katedrę fizyki na uniwersytecie w Kopenhadze. Założył Kopenhaski Instytut Fizyki Teoretycznej i został jego dyrektorem. Instytut ten stał się jednym z najważniejszych centrów rozwoju fizyki atomu w Europie.
Najważniejszym osiągnięciem Bohra było opracowanie w 1913 roku teorii budowy atomu wodoru, która tłumaczyła wiele obserwowanych zjawisk. Współtworzył teorię kwantów. W 1928 roku ogłosił zasadę komplementarności, która mówiła, że materia ma dwoistą naturę – wykazuje w pewnych zjawiskach charakter fali, a w innych czątek. Pracował nad teorią jądra atomowego, które przedstawiał jako kroplę ciężkiej i nieściśliwej cieczy. Kropla ta podlegałaby deformacją podobnym do deformacji kropli rzeczywistej cieczy np. rtęci. Model taki rozwinięty następnie przez K. Forda stał się jednym z najważniejszych modeli jądra atomowego.W 1939 roku podał wraz z Johnem Wheelerem teorię rozpadu jądra atomowego. W 1943 roku uciekł z okupowanej Danii. Rozpoczął pracę w Los Alamos przy budowie bomby atomowej.
W 1922 roku Bohr otrzymał nagrodę Nobla.
Naukowiec został przyjęty do wielu towarzystw naukowych na całym świecie. Otrzymał też liczne tytuły doktora honoris causa (między innymi Uniwersytetu Warszawskiego w Polsce).
Jeden z największych uczonych XX wieku zmarł w 1962 roku.

John Dalton i Niels Bohr – zobacz film:

Czas trwania: 14 min.

Download / Pobierz ten film:

John Dalton i Niels Bohr

Michael Faraday

Michael Faraday (1791-1867)

Fizyk i chemik brytyjski, jeden z najwybitniejszy uczonych XIX wieku. Urodził się w Newington w Anglii, zmarł w pobliżu Londynu. Był samoukiem. Pochodził z biednej rodziny: ojciec trudnił się kowalstwem. Mając czternaście lat, został czeladnikiem u introligatora, co wykorzystywał, żeby czytać oddawane do oprawy książki. W wieku dwudziestu lat uczęszczał na wykłady słynnego naukowca Humphry Davy’ego. Wykłady tak go zafascynowały, że napisał do uczonego i w roku 1813 dostał pracę w instytucie naukowym (Royal Institution), początkowo jako labrant, a następnie jako asystent i sekretarz Davy’ego. Parę lat później zaczął prowadzić samodzielne prace badawcze i dokonał kilku ważnych odkryć, m. in. w roku 1821 wynalazł pierwsze urządzenie wykorzystujące prąd elektryczny do wprawiania przedmiotów w ruch, czyli pierwszy, prymitywny jeszcze silnik elektryczny. To sprawiło, że w 1827 roku został profesorem Royal Institution. Trzy lata wcześniej (1824) uzyskał członkostwo Royal Society, a w roku 1825 powierzono mu kierownictwo laboratorium naukowego. W roku 1831 Faraday odkrył, że jeżeli magnes przechodzi przez zamknietą pętlę z drutu, to podczas jego ruchu przez przewód płynie prąd. Zjawisko to zwane indukcją elektryczną jest najdonoślejszym osiągnięciem Faradaya, mającym podstawowe znaczenie dla powstania elektrodynamiki. Odkrycie indukcji elektromagnetycznej doprowadziło Faradaya do konstrukcji pierwszej prądnicy. W roku 1848 odkrył, że płaszczyzna polaryzacji światła przechodzącego przez pole magnetyczne ulega zmianie, to znaczy skręceniu (zjawisko Faradaya). Uczony położył także duże zasługi w dziedzinie chemii. Wynalazł m. in. metodę skraplania gazów i wykrył wiele substancji chemicznych, w tym benzen (1825). Największe jednak znaczenie mają jego odkrycia w dziedzinie elektrochemii: badał zjawisko elektrolizy, to znaczy rozkładu zawartych w roztworze substancji na prostsze składniki wskutek przepuszczania przez roztwór prądu elektrycznego. Prawa rządzące tym procesem, sformułowane przez niego, zwane są prawami elektrolizy Faradaya. Upowszechnił także wiele nowych terminów, m. in. takich jak anoda, katoda, elektroda i jon. Był również wybitnym popularyzatorem nauki, autorem przetłumaczonej na wiele języków książki popularnonaukowej pt. „Dzieje świecy”.

Zobacz film o Faraday-u

Czas trwania 14 min.

Galileo Galilei

Galileo Galilei (Galileusz) (1564-1642)

Fizyk, astronom i filozof wł., twórca podstaw nowożytnej fizyki opartej na eksperymencie, pionier teleskopowych obserwacji nieba; prof. matematyki uniw. w Pizie i Padwie, od 1610 matematyk i filozof księcia Toskanii we Florencji; odkrył prawo ruchu wahadła i prawo swobodnego spadania ciał oraz zbudował wagę hydrostatyczną i termoskop; 1609, dowiedziawszy się o wynalezieniu przez optyków holenderskich lunety, sam skonstruował taki instrument i za jego pomocą dostrzegł góry na Księżycu, odkrył cztery księżyce Jowisza, stwierdził, że pas Drogi Mlecznej jest w istocie skupiskiem gwiazd, zauważył fazy Wenus i plamy słoneczne (ze zmiany ich położenia wnioskował prawidłowo, że Słońce obraca się wokół własnej osi); wyniki swoich obserwacji uznał za potwierdzenie teorii Kopernika, w układzie księżyców Jowisza dostrzegł miniaturę systemu planetarnego i stał się otwartym orędownikiem heliocentryzmu, co doprowadziło go do konfliktu z Kościołem; 1616 komisja papieska nakazała G. porzucenie poglądu o ruchu Ziemi; 1632 wrócił do problemu publikując „Dialog o dwóch najważniejszych systemach świata: ptolemeuszowym i kopernikowym”, w którym zawarł krytykę systemu geocentrycznego i podkreślał oczywistość faktów przemawiających za teorią heliocentryczną; wszczęty 1633 przed trybunałem inkwizycji proces zakończył się skazaniem G. na dożywotnie więzienie, które zamieniono na areszt domowy (to wówczas uczony miał wypowiedzieć słowa „e pur si muove” – „a jednak się kręci”); nie zaniechał dalszych badań i 1637 odkrył librację Księżyca, lecz wkrótce prace naukowe przerwała utrata wzroku; „Dialog…” został zdjęty z „Indeksu ksiąg zakazanych” w 1822, ponowne zbadanie sprawy G. zainicjował papież Jan Paweł II, który 1992 ogłosił moralną rehabilitację uczonego.

Zobacz film o Galileuszu

Czas trwania 14 min.

Dimitrij Mendelejew

Dimitrij Mendelejew (1834-1907)

Rosyjski chemik. Studia w zakresie nauk przyrodniczych ukończył (1855) w Głównej Szkole Pedagogicznej w Petersburgu. W latach 1859-1861 przebywał na stażu naukowym w Heidelbergu, gdzie prowadził badania. Był profesorem Instytutu Technologicznego (1864 – 1866) oraz profesorem chemii technicznej (1865 – 1867) i nieorganicznej (1867 – 1890) Uniwersytetu w Petersburgu, później był (1892-1907) dyrektorem Glównego Urzędu Miar i Wag. Zwrócił uwagę na niepoprawność eksperymentalnych wartosci masy atomowej niektórych pierwiastków. Przewidzial równiez istnienie temperatury krytycznej gazów. Prowadził badania nad tzw. chemiczną teorią roztworów oraz powstaniem ropy naftowej. Wniósł duży wkład w badania w dziedzinie metrologii oraz w zakresie zastosowań nauk przyrodniczych. Jednak największą sławe przyniosło mu stworzenie układu okresowego pierwiastków (obecnie noszacego jego nazwisko).
Mendelejew zwrócił uwagę na zależność między właściwościami pierwiastków, a ich masą atomową, która wówczas, gdy jeszcze nie znano budowy atomu, była podst. cechą pierwiastka. Mendelejew zauważył, że istnieje „…periodyczne powatarzanie się właściwości pierwiastków w miarę wzrostu ich mas atomowych…”. Stwierdzenie to stanowi część prawa okresowości, na którego podst. chemik opracował i opublikował w 1869 r. układ okresowy pierwiastków. Wszystkie 63 znane wówczas pierwiastki uporządkował według wzrastajacej masy atomowej tak, by pierwiastki o podobnych właściwościach utworzyły kolumny pionowe. Powstała w ten sposób tablica zbudowana z rzędów poziomych stanowiących okresy i kolumn stanowiących grupy.
W kilku miejscach, słusznie preferując właściwości pierwiastków tej samej grupy nad zachowaniem ich kolejności według wzrastających mas atomowych, Mendelejew przedstawił położenie niektórych pierwiastków w swoim układzie okresowym. Np. jod o masie atomowej 126,9u umieścił za cięższym od niego tellurem o masie atomowej 127,6u tak, by zgodnie z właściwościami znalazł się on w tej samej grupie co fluor, chrom i brom. Poza tym Mendelejew zauważył, iż w tak ułożonym układzie są jeszcze puste miejsca, np. pod glinem i krzemem. Miejsca te pozostawił wolne, stwierdzając, że pierwiastki te z pewnością istnieją, a odkrycie ich jest kwestią czasu. Na podst. położenia tych miejsc chemik określił w przybliżeniu masy atomowe brakujących pierwiastków oraaz ich właściwości.
Zaledwie 6 lat po ogłoszeniu układu okresowego został odkryty gal, o właściwościach przewidzianych przez Mendelejewa, na który czekało miejsce pod glinem.
Obecnie znane są wszystkie pierwiastki, które można było umieścić wewnątrz układu, lecz nie jest on zamknięty, gdyż naukowcy wciąż otrzymują nowe pierwiastki, przeprowadzając reakcje jądrowe. Kolejność liczb porządkowych w układzie okresowym Mendelejewa obecnie jest zgodna z kolejnością liczb protonów w jądrach atomowych pierwiastków.
Opracowanie układu okresowego przez D. Mendelejewa w 1869 r. uważane jest za jedno z największych osiągnięć w dziedziniew chemii.
Mimo rozwoju wiedzy, odkrycia budowy atomu, nowych pierwiastków układ okresowy znacznie się rozwinął, lecz prawo okresowości jest nadal aktualne i brzmi ono: Właściwości fizyczne i chemiczne pierwiastków, uporządkowanych zgodnie ze wzrastającą liczbą atomową (Z), powtarzają się okresowo.

Zobacz film o Mendelejewie

Czas trwania 14 min.

Albert Einstein

Albert Einstein (1879-1955)

Albert Einstein to jeden z największych fizyków-teoretyków naszych czasów. Stworzył szczególną i ogólną teorię względności. Miał też spory udział w rozwoju filozofii nauki. W 1921 roku otrzymał Nagrodę Nobla za wyjaśnienie zjawiska fotoelektrycznego zewnętrznego i prace teoretyczne w dziedzinie fizyki. Studiował prawo na Uniwersytecie w Zurychu. Opuścił Niemcy w 1936 roku (po nocy kryształowej) i… przeniósł się do Princeton w Stanach Zjednoczonych. Pracował tam do końca życia jako profesor w Instytucie Badań Zaawansowanych na Uniwersytecie Princeton.

Zobacz film o Einstein-ie

Czas trwania: 14 min.

Nikola Tesla

Nikola Tesla (1856-1943)

Tesla urodził się 10 lipca w Smiljan w Dalmacji. Swoje zainteresowania kontynuował kształcąc się na Politechnice w Grazu i na Uniwersytecie Praskim. Historia jego sukcesów rozpoczęła się od opracowania bezszczotkowego silnika.
Wymyślił i skonstruował prototyp nowego rodzaju silnika nie posiadającego komutatora, w które są zaopatrzone silniki na prąd stały, ale działający na zasadzie wirującego pola magnetycznego wytwarzanego przez wielofazowe prądy zmienne. Jednak w Europie nikt tym wynalazkiem się nie zainteresował i z tego powodu w 1884 r. wyemigrował do USA.
Nawet Thomas Edison nie widział w tym wynalazku możliwości sukcesu, dlatego założył własne laboratorium i otrzymał patenty na silnik wielofazowy, dynama, transformatory wielkiej częstotliwości (tzw. transformator Tesli) do kompletnego systemu prądu zmiennego.
Dopiero, kiedy jego patenty kupił George Westinghouse, zastosowanie prądu zmiennego umożliwiło gwałtowny rozwój sieci elektrycznej. Wraz z Westinghouse’m rozpoczął batalię przeciwko Edisonowi, mającą na celu przekonanie opinii publicznej o skuteczności i bezpieczeństwie prądu zmiennego w stosunku do prądu stałego, w efekcie czego uzyskali akceptację dla swojej idei.
Tesla wraz z Westinghouse’m oświetlił tereny Światowych Targów w Chicago, wybudował elektrownię wodną na wodospadzie Niagara i zainstalował system prądu zmiennego w kopalniach srebra w Colorado i innych przemysłach. Dzięki swoim pracom uzyskał sławę porównywalną do Edisona, gdyż następował wzrost przemysłu elektroenergetycznego. W 1898 roku zbudował radiostację o mocy 200 kW.
Eksperymentując niezależnie w swoim laboratorium na Manhattanie rozwinął i opatentował urządzenia elektryczne oparte o lepsze możliwości wysokonapięciowych prądów wysokiej częstotliwości: cewkę indukcyjną (zwaną od jego nazwiska cewką Tesli), radio, oświetlenie wysokiej częstotliwości, promienie X, elektroterapię.
Tesla prowadził prace, które na ówczesnym etapie stanu wiedzy i rozwoju techniki nie mogły być zrealizowane m.in. eksperymentował z bezprzewodową energią (budowa bezprzewodowej elektrownii w Quebec), radiem, rezonansem ziemskim, wywoływał i badał błyskawice.
Niewiele brakowało, by w 1912 roku Tesla został laureatem Nagrody Nobla. Miał ją dostać wraz z Edisonem, ale z uwagi, że nie przepadali za sobą, nie nagrodzono żadnego wynalazcy. Urząd Patentowy USA posiada 1200 patentów zarejestrowanych na Nikolaja Tesli, ocenia się, że mógłby opatentować on kolejne 1000 wynalazków z pamięci.

Zobacz film o Tesli

Czas trwania: 1 godz. 26 min.

Download / Pobierz ten film:

Nikola Tesla